ШТУЧНИЙ ІНТЕЛЕКТ ЯК ДРАЙВЕР ТРАНСФОРМАЦІЇ СУЧАСНОГО МАРКЕТИНГУ: ІНСТРУМЕНТАРІЙ, ПЕРЕВАГИ ТА ВИКЛИКИ ВПРОВАДЖЕННЯ

Ключові слова: штучний інтелект, маркетинг, персоналізація, Big Data, маркетингова стратегія, цифрова трансформація, машинне навчання, емоційний інтелект

Анотація

Динаміка цифрової економіки сьогодні настільки стрімка, що класичні маркетингові стратегії часто виявляються безсилими перед новими викликами. У цій статті досліджено вплив технологій штучного інтелекту (ШІ) та як це докорінно змінює ландшафт взаємодії зі споживачем. Актуальність дослідження продиктована кризою традиційних інструментів масового маркетингу, які втрачають ефективність в умовах інформаційного шуму. Наша мета – не просто систематизувати наявний інструментарій ШІ, а й глибоко проаналізувати його вплив на маркетинговий мікс та запропонувати дієві механізми подолання бар'єрів, що стримують цифрову трансформацію бізнесу. Для досягнення достовірних результатів використано комбінацію загальнонаукових та спеціальних підходів. Зокрема, метод теоретичного узагальнення та порівняльний аналіз дозволили відслідкувати еволюцію маркетингових концепцій під тиском цифровізації. Щоб впорядкувати різноманіття технологій, ми застосували метод систематизації, спираючись на трирівневу модель Huang & Rust (механічний, мислячий та емоційний інтелект). Емпіричну базу сформовано завдяки контент-аналізу сучасних наукових публікацій та аналітичних звітів провідних консалтингових агенцій, що допомогло виявити реальні тренди та перешкоди імплементації. Дослідження показало, що маркетинг трансформується від точкової автоматизації рутини до комплексних екосистем предиктивної аналітики. Систематизація сфер застосування ШІ дозволила виділити ключові фактори росту ефективності. Ми дійшли висновку, що інтеграція алгоритмів уможливлює перехід до стратегії «segment of one», коли кожен клієнт отримує унікальну пропозицію, що прямо впливає на зростання ROI та покращення клієнтського досвіду. Особливу увагу в роботі приділено «підводним каменям» впровадження, зокрема проблемі «чорної скриньки» та етичним дилемам обробки даних. Доведено, що максимальна ефективність досягається лише за умови синергії трьох рівнів інтелекту: механічного (масштабування), мислячого (аналітика Big Data) та емоційного (емпатія). Основний акцент зроблено на обґрунтуванні необхідності гібридного підходу. Технології мають слугувати підсилювачем аналітичних можливостей маркетолога, однак стратегічне бачення та креативність мусять залишатися прерогативою людини. Запропоновані висновки можуть стати основою для розробки дорожніх карт цифрової трансформації для сучасних підприємств.

Посилання

Davenport T., Guha A., Grewal D., Bressgott T. How artificial intelligence will change the future of marketing. Journal of the Academy of Marketing Science. 2020. Vol. 48. P. 24-42. DOI: https://doi.org/10.1007/s11747-019-00696-0

Huang M.-H., Rust R. T. A strategic framework for artificial intelligence in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science. 2021. Vol. 49. P. 30-50. DOI: https://doi.org/10.1007/s11747-020-00749-9

Haleem A., Javaid M., Qadri M. A., Suman R. Artificial intelligence (AI) applications for marketing: A literature-based study. International Journal of Intelligent Networks. 2022. Vol. 3. P. 119-132. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijin.2022.08.005

Kotler P., Kartajaya H., Setiawan I. Marketing 5.0: Technology for Humanity. Hoboken : John Wiley & Sons, 2021. 224 p.

Dwivedi Y. K. et al. Artificial Intelligence (AI): Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management. 2021. Vol. 57. Article 101994. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.08.002

Stone M. et al. Artificial intelligence (AI) in strategic marketing decision-making: a research agenda. The Bottom Line. 2020. Vol. 33, No. 2. P. 183-200. DOI: https://doi.org/10.1108/BL-03-2020-0022

Puntoni S., Reczek R. W., Giesler M., Bottles S. Consumers and Artificial Intelligence: An Experiential Perspective. Journal of Marketing. 2021. Vol. 85, Issue 1. P. 131-151. DOI: https://doi.org/10.1177/0022242920953847

Mariani M. M., Perez-Vega R., Wirtz J. AI in marketing, consumer research and psychology: A systematic literature review and research agenda. Psychology & Marketing. 2022. Vol. 39, Issue 4. P. 755-776. DOI: https://doi.org/10.1002/mar.21619

Libai B. et al. Brave New World? On AI and the Management of Customer Relationships. Journal of Interactive Marketing. 2020. Vol. 51. P. 44-56. DOI: https://doi.org/10.1016/j.intmar.2020.04.002

De Bruyn A. et al. Artificial Intelligence and Marketing: Pitfalls and Opportunities. Journal of Interactive Marketing. 2020. Vol. 51. P. 91-105. DOI: https://doi.org/10.1016/j.intmar.2020.04.007

Davenport, T., Guha, A., Grewal, D., & Bressgott, T. (2020). How artificial intelligence will change the future of marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, Vol. 48, No. 1, pp. 24-42. DOI: https://doi.org/10.1007/s11747-019-00696-0

Huang, M.-H., & Rust, R. T. (2021). A strategic framework for artificial intelligence in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, Vol. 49, No. 1, pp. 30-50. DOI: https://doi.org/10.1007/s11747-020-00749-9

Haleem, A., Javaid, M., Qadri, M. A., & Suman, R. (2022). Artificial intelligence (AI) applications for marketing: A literature-based study. International Journal of Intelligent Networks, Vol. 3, pp. 119-132. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijin.2022.08.005

Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for Humanity. John Wiley & Sons. Available at: https://rudyct.com/mm/Digimark/Marketing-5.0-Technology.forHumanity_Kotler,Kartajaya,Setiawan-2021.pdf

Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Ismagilova, E., Aarts, G., Coombs, C., Crick, T., ... & Williams, M. D. (2021). Artificial Intelligence (AI): Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, Vol. 57, Article 101994. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.08.002

Stone, M., Aravopoulou, E., Ekinci, Y., Evans, G., Hobbs, M., Labib, A., ... & Machtynger, L. (2020). Artificial intelligence (AI) in strategic marketing decision-making: a research agenda. The Bottom Line, Vol. 33, No. 2, pp. 183-200. DOI: https://doi.org/10.1108/BL-03-2020-0022

Puntoni, S., Reczek, R. W., Giesler, M., & Bottles, S. (2021). Consumers and Artificial Intelligence: An Experiential Perspective. Journal of Marketing, Vol. 85, Is. 1, pp. 131-151. DOI: https://doi.org/10.1177/0022242920953847

Mariani, M. M., Perez-Vega, R., & Wirtz, J. (2022). AI in marketing, consumer research and psychology: A systematic literature review and research agenda. Psychology & Marketing, Vol. 39, Is. 4, pp. 755-776. DOI: https://doi.org/10.1002/mar.21619

Libai, B. et al. (2020). Brave New World? On AI and the Management of Customer Relationships. Journal of Interactive Marketing, Vol. 51, pp. 44-56. DOI: https://doi.org/10.1016/j.intmar.2020.04.002

De Bruyn, A. et al. (2020). Artificial Intelligence and Marketing: Pitfalls and Opportunities. Journal of Interactive Marketing, Vol. 51, pp. 91-105. DOI: https://doi.org/10.1016/j.intmar.2020.04.007

Опубліковано
2026-05-29
Як цитувати
Богдановський, Д. (2026). ШТУЧНИЙ ІНТЕЛЕКТ ЯК ДРАЙВЕР ТРАНСФОРМАЦІЇ СУЧАСНОГО МАРКЕТИНГУ: ІНСТРУМЕНТАРІЙ, ПЕРЕВАГИ ТА ВИКЛИКИ ВПРОВАДЖЕННЯ. Bulletin of Sumy National Agrarian University, (2 (106), 107-111. https://doi.org/10.32782/bsnau.D2026.2.15